معرّفی نسخه های خطی دیوان فدایی یزدی
دسته بندی زبان وادبیات فارسی
بازدید ها 52
فرمت فایل rar
حجم فایل 24 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 16
قیمت: 4,000 تومان
معرّفی نسخه های خطی دیوان فدایی یزدی

فروشنده فایل

کد کاربری 32246
کاربر

معرّفی نسخه های خطی دیوان فدایی یزدی

میرزا سیّد یحیی متخلّص به «فدایی»[1] فرزند میرزا محمّد علی وامق (مؤلّف تذکرة میکده که با خط خوش فدایی به  رشته تحریر در آمد) و نوة میر محمد باقربن محمد سعید بن محمد امین حسینی حسنی یزدی ، عالم دینی و ادیب و شاعر سدة سیزدهم هـ.ق است. فدایی در مدرسه مصلّای صفدرخان به تحصیل و تدریس مشغول بود و در ادبیات عرب و صرف و نحو به ویژه علم نحو تبحّر داشته و دارای آثاری چون مستیقظ و منظومه در نحو است که نسخه هایی از آن در کتابخانة وزیری یزد نگهداری می شود. او جدای آشنایی با علوم عربی، فردی ادیب و شاعر بود که از اقسام شعر بیشتر به غزل و رباعی تمایل داشته و مهارت او در سرودن ماده تاریخ در دیوانش زبانزد است.

و پدرش میرزا محمد علی وامق او را فردی خوش اخلاق، سالک، پرهیزکار، خوش حافظه و دارای خطی نیکو و طبعی روان دانسته است و در وصف او گوید:

«فرزند دلبند این صداقت اندیش،و به دو واسطه هم نام جد امجد نامی خویش. اسمش میرزا سید یحیی و دل پژمردة این افسرده را موجب سرور و احیا، از جمله طلّاب علوم سعادت مرسوم و سادات رفیع الدرجات این مرز و بوم به علوم عربیّت مربوط و جواهر زواهر نکات نحویه را گنجور حافظه اش مضبوط نموده. مدت العمر در مصلّای صفدرخان به تعلیم و تعلّم و تفهیم و تفهّم به سر برده و با ارباب فضل و کمال طریق مجالست و مخالطت سپرده و در طریق سلوک احدی را از وی گله‌مند ندیده و سخن شکایتی و نسب جنایتی درباره‌اش نشنیده، بلکه خود نیز در عالم پدر فرزندی از سلوک او هرگز نرنجیده ام.

مجملاً کثیر القبول و قلیل الفضول، خالی از مکر و حیله و امین قوم و قبیله، طبعش عالی و دلش از حقد و حسد خالی، از لهو و لعب دور و دلش به صحبت ارباب کمال مایل و مسرور، طبع روان و از اقسام شعر بیشتر به غزل و رباعی تر زبان است و منتخب اشعارش بیشتر از همه معاصرین و شعرای بلاغت آیین اهل این زمان است. خداوند بی منّت جلّ اسمه، سعادت و عاقبت را روزی و نصیب او فرماید.»[2]

فدایی با به یادگار گذاشتن دیوان شعری از خود در سال 1282 هـ .ق بر اثر ابتلا به بیماری وبا چهره در نقاب خاک کشید.

سه نسخه خطی بسیار نفیس از اشعار او در کتابخانه وزیری یزد نگهداری می شود که بک نسخه آن به شماره 3689 مجموعه ای از غزل، قصیده و رباعی است که فدایی با فخامت و متانت و استواری کلام در مدح و منقبت رسول اکرم (ص) و حضرت علی (ع) و ائمه اطهار شروع کرده و این مدح و ستایش امامان در جای جای دیوان نمود دارد و به کرّات از الكن بودن زبان و ناقابل بودن شعر خود در مدح و توصیف آنها داد سخن داده است.

اگـر چـه قابل مدح تونیست شعر رهی زلطف گوش ده و کن قبول و خرده مگیر

و از خالق بی همتا به واسطة قسم دادن به امامان و اولیاء الله تقاضای عفو و بخشش می نماید.

بزرگوار خدایا به حق هشت و چهار که حاکمانند امروز و شافعان فردا
که در گذر ز گناهان ما سیه رویان علی الخصوص فدایی که هست مدح سرا
همیشه تا که عدو را به دوزخ است مکان مدام تا که محب راست در جنان مأوا

 

او در زمرة شاعرانی است که برای مسائل اخلاقی، دینی و اجتماعی اهمیت به سزایی قایل است و در رابطه با مسائلی چون ازدواج دختران، توجه به نماز و روزه، دروغ و غمّازی، آبرو، غرور، به غفلت گذراندن عمر، غم نان خوردن انسانها، ذمّ اهل بازار و … لب به سخن گشوده است.

آنان که گشته یکسره عالم خرابشان افتاده از غرور به گردن طنابشان
کردار نا صواب کنند و عجبتر آنک بس فخرهاست از عمل نا صوابشان
ظلم کسان کنند و ثوابش نهند نام ایزد مگر دهاد جزای ثوابشان
مال کسان خورند به زور، این غریب نیست کز یاد رفته یکسره یوم الحسابشان
چندان جفا کنند که گردیده اند خلق در ناله و فغان شب و روز از عذابشان
بهر نانی که بود قسمت تو چند مسکین غم بیهوده خوری
عمر تو هست گرامی تر از آن که غم بوده و نابوده خوری
ای که به غفلت گذرد عمر تو می نتوان گفت که صاحبدلی
عمر که از هر چه گرامی تر است می دهی از دست و همان غافلی

 

 

فدایی در مورد اوضاع سیاسی زمان خود را دور نگاه داشته است و در مواردی از پادشاهان و وزیران و افرادی چون قباد، سنجر ، طغر لتکین، انوشیروان، اسکندر، نظام الملک، علیشاه، حاجی ابراهیم، میرزا سید حسین، میرزا احمد، میرزا فتّاح، میرزا سید نصیر، میرزا سید مهدی و … نام برده و در پاره ای موارد در مدح و وصف بعضی از افراد اشعاری را سروده است.

او به شاعران پیش از خود نظر داشته و در میان شاعران پارسی زبان، استقبالهایی از اشعار شاعرانی چون محتشم کاشانی، ظهیر فاریابی و انوری انجام داده و گاهی مصراع یا بیتی از شعر آنها را تضمین کرده است و از شاعران بزرگی چون سعدی، حافظ، وحشی بافقی، قضایی یزدی، حسّان، حیرت، صباحی و … نام برده و یا در مدح و توصیف آنها اشعار زیبایی را خلق کرده است.

1- ر.ك:- تذکره شعرای یزد، عباس فتوحی یزدی، چاپ سوم، انتشارات اندیشمندان یزد، 1382، ص 182 – 180

– دانشنامه مشاهیر یزد، میرزا محمد کاظمینی، 3 جلد، ویرایش دوم، انتشارات بنیاد فرهنگی و پژوهشی ریحانه الرسول، یزد، 1382، ج 2، ص 113 – 112

– آیینه دانشوران، سید علیرضا ریحانی یزدی، با مقدمه و تعلیقات ناصر باقری بید هندی، چاپ سوم، انتشارات کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، قم، 1372، ص 132 – 131 / ص 554

– الذریعه الی تصانیف الشیعه، علامه محمد حسن آقا بزرگ تهرانی، 25 جلد، چاپ سوم، بیروت، دارالاضواء ، 1403 ق ، ج 9 ، ص 816

– مجموعه وزیری، حاج سید علی محمد وزیری، انتشارت کتابخانه عمومی وزیری، یزد، ج1، ص 10

– تذکره منظومه رشحه، تصنیف محمد باقر رشحه اصفهانی، با مقدمه و حواشی به قلم احمد گلچین معانی، انتشارات امیر کبیر، 1344 ، ص 59

– حدیقه الشعرا (ادب و فرهنگ در عصر قاجار)، تألیف سید احمد دیوان بیگی شیرازی، تصحیح و تکمیل دکتر عبدالحسین نوایی، 3 جلد، انتشارات زرین، 1365، ج 2 ، ص 1304

– فرهنگ سخنوران، دکتر ع ، خیام پور، 2 جلد، انتشارات طلایه، تهران، ج 2 ، ص 694

– فرهنگ بزرگان اسلام و ایران، به اهتمام آذر تفضلی- مهین فضائلی جوان، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد، 1372، ص 668

– اثر آفرینان، زیر نظر کمال حاج سید جوادی به همکاری عبدالحسین نوایی، تکمیل و انجام: حسین محدث زاده، حبیب ا… عباسی، 5 جلد، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران، 1377، ج 4 ، ص 267

– مکارم الآثار، محمد علی معلم حبیب آبادی اصفهان،7 جلد، انجمن کتابخانه ای عمومی اصفهان، 1362- 1374،ص2492 – 2490

– ریحانه الادب، محمد علی مدرس تبریزی، 6 جلد، چاپ چهارم، انتشارات خیام، تهران 1374، ج 6، ص 303

– بزرگان و مشاهیر یزد و حومه، محمد باقر مقدم، جزوة تایپی موجود در کتابخانه بنیاد ریحانه الرسول یزد، ص 54

– لغت نامه دهخدا، ذیل فدایی

 

1- ر.ک: تذکره میکده، تألیف محمد علی وامق، به کوشش حسین مسرت، سلسله نشریات «ما»،1371، ص 210 – 200

(ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

فایل های مرتبط ( 15 عدد انتخاب شده )
خلاصه کتاب ماری جو هچ
خلاصه کتاب ماری جو هچ

کتاب سفرنامه ابودلف در ایران
کتاب سفرنامه ابودلف در ایران

نقد و تحلیل آراءادبی غربی‌ها(از یونان باستان تا به امروز)
نقد و تحلیل آراءادبی غربی‌ها(از یونان باستان تا به امروز)

هفت پیکر
هفت پیکر

زندگینامه و شرح حال حافظ شیرازی
زندگینامه و شرح حال حافظ شیرازی

سیمین بهبهانی
سیمین بهبهانی

کوه قاف ,در فرهنگها و باورها
کوه قاف ,در فرهنگها و باورها

کلیله و دمنه
کلیله و دمنه

پروانه ی شب عید
پروانه ی شب عید

کتاب عشق سال های وبا
کتاب عشق سال های وبا

خود واقعی من
خود واقعی من

مفهوم كلی فضا و مكان
مفهوم كلی فضا و مكان

زندگینامه و سیری در آثار فریدالدین عطار نیشابوری
زندگینامه و سیری در آثار فریدالدین عطار نیشابوری

شرح حال سید جمال الدین اسدآبادی
شرح حال سید جمال الدین اسدآبادی

سیری در زندگانی حكیم خیامی نیشابوری
سیری در زندگانی حكیم خیامی نیشابوری

پشتیبانی از تمامی بانک ها-همکاری در فروش و کسب درآمد اختصاصی

بالا